Συχνά στην καθημερινότητά μας χρησιμοποιούμε τον όρο "ψύχωση" για να περιγράψουμε μια εμμονή (π.χ. έχω ψύχωση με την καθαριότητα). Σε αυτές τις περιπτώσεις, εκφραζόμαστε εσφαλμένα, καθώς ο όρος δεν αναφέρεται μόνο σε επίμονη σκέψη σχετικά με πρόσωπα, αντικείμενα και έννοιες.

• Τι είναι ψύχωση στην πραγματικότητα;
Ο όρος ψύχωση χρησιμοποιείται για να περιγράψει μία διαταραχή στη φυσιολογική λειτουργία του εγκεφάλου, με αποτέλεσμα να υπάρχει απώλεια επαφής με την πραγματικότητα. Η κυριότερη μορφή ψύχωσης είναι γνωστή σε όλους ως σχιζοφρένεια.

Ο εγκέφαλος παίζει κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη της ψύχωσης. Σε ασθενείς με ψύχωση έχουν καταγραφεί αλλοιώσεις στη δομή και λειτουργία του εγκεφάλου. Έχουν επίσης παρατηρηθεί αλλοιώσεις στη χημεία του. Πιο συγκεκριμένα οι χημικές αυτές ουσίες είναι υπεύθυνες για τη μεταβίβαση πληροφοριών στον εγκέφαλο και ονομάζονται νευροδιαβιβαστές (η ντοπαμίνη και η σερoτονίνη είναι δύο νευροδιαβιβαστές που παίζουν καθοριστικό ρόλο στη ψύχωση). Στους ασθενείς με ψύχωση η χημική ισορροπία ανάμεσα στις δύο αυτές ουσίες είναι διαταραγμένη.


• Τι είναι αυτό που προκαλεί την ψύχωση;
Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες ως προς αυτό που προκαλεί την ψύχωση. Οι ενδείξεις αυτή τη στιγμή είναι ότι στην ανάπτυξη της ψύχωσης παίζουν ρόλο βιολογικοί, κοινωνικοί, κληρονομικοί και οικογενειακοί παράγοντες.


• Ποια είναι τα συμπτώματα της ψύχωσης;
Ψευδαισθήσεις: Ο ασθενής μπορεί να αντιλαμβάνεται πράγματα που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα (π.χ. μπορεί να ακούει φωνές ή να βλέπει ανθρώπους που στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν). Παραληρητικές ιδέες: Είναι πεποιθήσεις ή πίστεις του ασθενή που είναι ψευδείς, δεν υπόκεινται στον έλεγχο της λογικής. Οι παραληρητικές ιδέες μπορεί να έχουν διάφορα θέματα, όπως ιδέες μεγαλείου, ιδέες δίωξης (δηλαδή οι άλλοι θέλουν το κακό του ασθενή). Αποτελούν ακόμη συμπτώματα: Αποδιοργανωμένη σκέψη, εμμονές, απλανές βλέμμα, ανικανότητα για συγκέντρωση, απρόσφορο συναίσθημα, κοινωνική απόσυρση-απομόνωση, απώλεια ενδιαφερόντων και κινήτρων, παραμέληση προσωπικής υγιεινής, κτλ.


• Θεραπεύεται η ψύχωση;
Τα κατάλληλα φάρμακα μπορούν να επαναφέρουν τη φυσιολογική ισορροπία και επίσης να ελαττώσουν σημαντικά την περίπτωση υποτροπής και πιθανής κρίσης. Όσο νωρίτερα αναγνωρίζεται η ψύχωση και αρχίζει η θεραπεία, τόσο καλύτερη είναι η προοπτική βελτίωσης. Επίσης ο ρόλος της ψυχοθεραπείας έχει αποδειχθεί αποτελεσματικός.


• Σε τι συχνότητα και σε ποιο πληθυσμό εμφανίζεται;
Η ψύχωση δεν είναι σπάνια ασθένεια. Οι πιθανότητες που έχει κάποιος να εκδηλώσει ψύχωση σε κάποια στιγμή της ζωής του έχουν υπολογιστεί 1 προς 100. Η ψύχωση εμφανίζεται σε όλες τις χώρες του κόσμου, σε όλους τους πολιτισμούς και σε όλες τις κοινωνικές τάξεις. Συνήθως εκδηλώνεται σε σχετικά νεαρή ηλικία κάπου ανάμεσα στα 18 και τα 30, με την ηλικία έναρξης να είναι ελαφρώς μικρότερη στους άνδρες απ' ότι στις γυναίκες.


• Τι χρειάζεται κάποιος στη διάρκεια μιας ψύχωσης;
Όπως και κάθε άνθρωπος που νιώθει ανασφάλεια και βρίσκεται σε μία κρίση, ένας ψυχωσικός ασθενής χρειάζεται ανθρώπινη συνοδεία, υποστήριξη, ηρεμία και χρόνο. Επίσης η πραγματική οπτική των γεγονότων ξεκάθαρα οριοθετημένη, αλλά όχι εχθρικά εκφρασμένη μπορεί να βοηθήσει στο να προσανατολιστεί ο ασθενής που νιώθει ανασφάλεια. Το άμεσο περιβάλλον και κυρίως η οικογένεια παίζουν βασικό ρόλο στην εξέλιξη και την πορεία της ψύχωσης.