Είναι η μελαγχολία συνδεδεμένη με τη σύγχρονη κατάσταση; Είναι ο πολιτισμός μας αναπόδραστα μελαγχολικός; Μπορεί να στοχαστεί κανείς σοβαρά περί τα πολιτιστικά χωρίς να περιπίπτει σε μελαγχολική διάθεση; Η μελαγχολία είναι πρώτα απ' όλα ασθένεια του πολιτισμού. Κι αυτό, γιατί προϋποθέτει:

- Την εξασφάλιση όρων διαβίωσης και ασφάλειας. Δεν είναι κανείς μελαγχολικός όταν κινδυνεύει η ζωή του.

- Την άνεση του αναστοχασμού, που με τη σειρά της συνεπάγεται διαθέσιμο Χρόνο και πνευματική καλλιέργεια.

- Την αίσθηση του ανεκπλήρωτου, που προκύπτει μέσα από τη σύγκριση της υφιστάμενης κατάστασης με κάποια άλλη επιθυμητή.

- Την αδράνεια που παράγει η αίσθηση της ματαιότητας κάθε προσπάθειας για αλλαγή δικαιολογημένης η αδικαιολόγητης. Ο συναισθηματικός άνθρωπος επιδιώκει να Βιώνει τη ζωή στην τραγικότητά της, ανάγοντας ακόμη και το κενό συναισθημάτων σε μεγαλειώδη και ανυπέρβλητη μελαγχολία. Έτσι, η πολιτιστική παραγωγή, στο μέτρο και το Βαθμό που γίνεται αντιληπτή ως έκφραση του ψυχισμού του δημιουργού της, συνδέθηκε έκτοτε με τη μελαγχολία. Η μελαγχολία παρέμεινε εν πολλοίς μέχρι σήμερα, από τη μια μεριά, το εφαλτήριο για να φτάσει κανείς στο απόγειο των συναισθημάτων και από την άλλη, η πνευματική συναισθηματική κατάσταση που προκύπτει από τη σύγχυση της πραγματικότητας και του επιθυμητού.

Οι άν8ρωποι του πολιτισμού, οι άν8ρωποι που οραματίζονται και δημιουργούν, είναι δυνατόν να μην είναι μελαγχολικοί, όταν διαπιστώνουν αναπόφευκτα τη διάσταση ανάμεσα στο όραμα και την πραγματικότητα; Και ποιό είναι το εργαλείο που γεφυρώνει αυτή τη διάσταση;

Μιλώ για πολιτισμό με τη στενή έννοια γιατί η ευρεία έννοια του πολιτισμού περιλαμβάνει προφανώς και την πολιτική. Ο πολιτισμός είναι που ορίζει την αφετηρία και το στόχο μιας κοινωνίας. Η πολιτική έχει νόημα όταν κάνει πράξη τις καταγραμμένες ανάγκες και επιθυμίες των πολιτών. Σε σχέση με τον πολιτισμό η πολιτική οφείλει:

- Να εξασφαλίσει τις αναγκαίες - υλικές και μη - συνθήκες για την πολιτιστική παραγωγή.

- Να εξασφαλίσει την ελευθέρια της πολιτιστικής έκφρασης των δημιουργών και την ελευθέρια στην απόλαυση των πολιτιστικών αλλαγών από τους πολίτες.

- Να εξασφαλίσει υψηλού επιπέδου πολιτιστική παιδεία σε όλους τους πολίτες. Βεβαίως είναι αυτονόητο σε κάθε ευνομούμενη πολιτεία ότι η πολιτική εξουσία σέβεται και τιμά το διακριτό ρόλο που έχει να επιτελέσει ο κόσμος του πολιτισμού. Ο πολιτισμός στη σύγχρονη Ελλάδα είναι λοιπόν μελαγχολικός.

- τα μεγαλεπήβολα σχέδια που κατά καιρούς εξαγγέλλονται από πλευράς της πολιτικής εξουσίας δεν υλοποιούνται, με αποτέλεσμα ο πολιτισμός να Βρίσκεται σταθερά χαμηλά στις προτεραιότητες του κράτους.

- η πολιτική εξουσία δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει τον πολιτισμό και τους ανθρώπους του για τους δικούς της σκοπούς, συχνά ούτε καν τηρώντας τα προ σχήματα.

- το χάσμα ανάμεσα στην υφιστάμενη και την επιθυμητή κατάσταση όσον αφορά τον πολιτισμό διευρύνεται. Τι μπορούμε να κάνουμε λοιπόν για να καταπολεμήσουμε την πολιτιστική μελαγχολία που τείνει να γίνει Χρόνιο σύμπτωμα της ελληνικής κοινωνίας; Στην προσπάθεια να αναζητήσω τρόπους υπέρβασης Θα μιλήσω Βεβαίως μόνο αναφορικά με την πολιτική.

- Πρώτα από όλα όταν οι πολιτικοί ασχολούμαστε με τον πολιτισμό οφείλουμε να μιλάμε όσο το δυνατόν λιγότερο και να κάνουνε όσο το δυνατόν περισσότερα. Δεν είναι επωφελές να δημιουργούν με υπερφία λες δηλώσεις προσδοκίες που ουδέποτε γίνονται πράξεις.

- Οφείλουμε να σεβόμαστε στην πράξη τους ανθρώπους του πολιτισμού, να τους στηρίζουμε ενεργά, τιμώντας το έργο και την προσφορά τους και να υπερασπιζόμαστε σε κάθε περίπτωση την αυτονομία τους και την ελευθέρια της έκφρασης.

- Να ενισχύουμε διαρκώς την πολιτιστική παιδεία και να εξασφαλίσουμε τις συν Θήκες που Θα καθιστούν τα πολιτιστικά αγαθά προσιτά σε όλους.

- Χωρίς να παρεμβαίνουμε στην αυτόνομη διαδικασία της παραγωγής πολιτισμού να ενθαρρύνουμε την ποιότητα σε κάθε έκφανσης της.