Tην έννοια της Συνηγορία, για την ψυχική υγεία εντάσσεται μια ποικιλία δραστηριοτήτων, οι οποίες έχουν σκοπό να άρουν τα κύρια διαρθρωτικά εμπόδια, καθώς και αυτά που οφείλονται στις κοινωνικές στάσεις, στην πορεία προς μια καλύτερη ψυχική υγεία των πληθυσμών. Η έννοια αυτή, η οποία είναι σχετικώς νέα, αναπτύχθηκε αρχικά με σκοπό να ελαττώσει το στίγμα και τις διακρίσεις και να κατοχυρώσει τα ανθρώπινα δικαιώματα των ατόμων με ψυχικές διαταραχές.

Τα τελευταία τριάντα χρόνια, οι ανάγκες και τα δικαιώματα των ατόμων με σοβαρές ψυχικές διαταραχές έρχονται στο προσκήνιο όλο και περισσότερο. Οι οικογένειες, και ακολούθως οι χρήστες των υπηρεσιών, δημιούργησαν οργανώσεις, μέσω των οποίων προώθησαν τις απόψεις τους. Στον πυρήνα αυτό προστέθηκαν οργανώσεις διαφόρων ειδών, πολλοί εργαζόμενοι στον τομέα της ψυχικής υγείας και οι επιστημονικές επαγγελματικές οργανώσεις τους καθώς και μερικές κυβερνήσεις.

Πρόσφατα, η έννοια της συνηγορίας διευρύνθηκε, ώστε να συμπεριλάβει τις ανάγκες και τα δικαιώματα των ατόμων με ήπιες ψυχικές διαταραχές, καθώς και τις ανάγκες του γενικού πληθυσμού ως προς την ψυχική υγεία. Η συνηγορία θεωρείται μια από τις έντεκα δράσεις που απαρτίζουν μια ολοκληρωμένη πολιτική για την ψυχική υγεία, λόγω του οφέλους που προσκομίζει στους πάσχοντες και τις οικογένειες, το κίνημα συνηγορίας έχει επηρεάσει σημαντικά την πολιτική και την νομοθεσία στον τομέα της ψυχικής υγείας σε μερικές χώρες και θεωρείται, επίσης, ότι επέφερε τη βελτίωση των υπηρεσιών σε άλλες. Επιπλέον, στη συνηγορία αποδίδεται η αυξημένη συνειδητοποίηση, σε αρκετές χώρες, του ρόλου που έχει η 'ψυχική υγεία στην ποιότητα ζωής των πληθυσμών. Τέλος, σε πολλές κοινωνίες οι οργανώσεις συνηγορίας δημιούργησαν τέτοιες συνθήκες, ώστε να δημιουργηθούν δυναμικά δίκτυα υποστήριξης των ατόμων με ψυχικές δια ταραχές.

Οι δράσεις που χαρακτηρίζουν την συνηγορία περιλαμβάνουν την αύξηση της συνειδητοποίησης, τη διάχυση των πληροφοριών, την εκπαίδευση, την κατάρτιση, την αμοιβαία βοήθεια, τις συμβουλευτικές παρεμβάσεις, τη διαμεσολάβηση, την υπεράσπιση και την καταγγελία.

Το συνηγορητικό κλίμα αναπτύχθηκε για να αντιμετωπίσει τα ποικίλα εμπόδια στην ψυχική υγεία που υπάρχουν σε παγκόσμια κλίμακα. Στα περισσότερα μέρη του κόσμου η ψυχική υγεία και οι ψυχικές διαταραχές αντιμετωπίζονται ως δευτερεύον θέμα σε σχέση με τη σωματική υγεία, και μάλλον παραμελούνται ή και αγνοούνται.

Μικρό ποσοστό των ατόμων με ψυχικές διαταραχές λαμβάνει έστω και την πιο στοιχειώδη θεραπεία. Πολλά από τα άτομα αυτά υφίστανται διακρίσεις και στιγματίζονται. Τέλος, πολλές κοινότητες αντιμετωπίζουν παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο προσβολής από ψυχικές διαταραχές. Μεταξύ των εμποδίων στην ψυχική υγεία περιλαμβάνονται τα εξής:

- Έλλειψη υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Για παράδειγμα, μόνο το 51 % του πληθυσμού σε όλη την υφήλιο έχει πρόσβαση για θεραπεία των σοβαρών ψυχικών διαταραχών. Επιπλέον, η διαθέσιμη θεραπεία δεν είναι οπωσδήποτε αποτελεσματική, ούτε καλύπτει το σύνολο των αναγκών των ατόμων με ψυχικές διαταραχές.

- Δυσβάσταχτο κόστος για την φροντίδα της ψυχικής υγείας, όπως είναι οι άμεσες πληρωμές από τους ασθενείς, ακόμη και σε αναπτυγμένες χώρες. Για παράδειγμα, οι άμεσες πληρωμές είναι η κύρια χρηματοδοτική μέθοδος στο 39,6% των χωρών με χαμηλό εισόδημα.

- Έλλειψη ισότητας μεταξύ σωματικής και ψυχικής υγείας. ΟΙ επενδύσεις, για παράδειγμα, που πραγματοποιούν οι κυβερνήσεις και οι ασφαλιστικές εταιρίες του κλάδου υγείας στην ψυχική υγεία είναι δυσανάλογα χαμηλές.

- Κακή ποιότητα φροντίδας στα Ψυχιατρεία και σε άλλες ψυχιατρικές υπηρεσίες.

- Απουσία εναλλακτικών υπηρεσιών, τις οποίες να διαχειρίζονται οι χρήστες των υπηρεσιών.

- Πατερναλιστικές υπηρεσίες, όπου η έμφαση δίνεται στις απόψεις εκείνων που παρέχουν τις υπηρεσίες, ενώ δεν λαμβάνονται υπόψη οι απόψεις των χρηστών των υπηρεσιών.

- Παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των α τόμων με ψυχικές διαταραχές.

- Έλλειψη στέγης και απασχόλησης για τα άτομα με ψυχικές διαταραχές.

- Στίγμα λόγω των ψυχικών διαταραχών, με επακόλουθο τον αποκλεισμό των ατόμων αυτών.

- Απουσία προγραμμάτων για την προαγωγή της ψυχικής υγείας και την πρόληψη των ψυχικών διαταραχών στα σχολεία, στους χώρους εργασίας και στις γειτονιές.

- Έλλειψη ή ανεπαρκής εφαρμογή πολιτικών, σχεδίων δράσης, προγραμμάτων και νομοθεσίας για την ψυχική υγεία. Περισσότερες από το 40% των χωρών δεν έχουν πολιτική για την ψυχική υγεία, πάνω από το 30% δεν έχουν σχετικά προγράμματα και πάνω, από το 90% δεν έχουν πολιτική για την Ψυχική υγεία η ο ποία να συμπεριλαμβάνει τα παιδιά και τους εφήβους.

Το στίγμα είναι κάτι που συνοδεύει ένα άτομο και υπονομεύει ριζικά την κοινωνική θέση του είναι ένα ανεξίτηλο σημάδι ντροπής ή απαξίας. Πολλά άτομα με σοβαρές ψυχικές διαταραχές φαίνονται διαφορετικά εξαιτίας των συμπτωμάτων τους ή των παρενεργειών της φαρμακευτικής αγωγής. Οι άλλοι μπορεί να διακρίνουν τις διαφορές, να μην τις κατανοούν, να αισθάνονται άβολα και να αντιδρούν αρνητικά προς τα άτομα αυτά. Αυτό ακριβώς επιδεινώνει και τα συμπτώματα και την ανικανότητα των ατόμων με ψυχικές διαταραχές. Η αντιμετώπιση του στίγματος

1. Εκπαίδευση του κοινού σχετικά με τις ψυχικές δια ταραχές (επιπολασμός, αιτίες, συμπτώματα, θεραπεία, μύθοι και προκαταλήψεις).

2. Κατάρτιση των εκπαιδευτικών και των εργαζομένων στην υγεία ώστε να αντιμετωπίζουν το στίγμα.

3. Ψύχω-εκπαίδευση των χρηστών της υπηρεσίας και των οικογενειών τους, ώστε να μάθουν να ζουν με άτομα με ψυχικές διαταραχές ενδυνάμωση των οργανώσεων των χρηστών των υπηρεσιών και των οικογενειών.

4. Ενδυνάμωση των οργανώσεων των χρηστών των υπηρεσιών και των οικογενειών.

5. Βελτίωση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας.

6. Νομοθεσία για τα δικαιώματα των ατόμων με ψυχικές διαταραχές.

7. Επιμόρφωση ατόμων που εργάζονται στα ΜΜΕ, με σκοπό να αλλάξουν τα στερεότυπα και οι παρεξηγήσεις που αφορούν τις ψυχικές διαταραχές.

8. Ανάπτυξη χώρων επίδειξης αποτελεσμάτων της φροντίδας και των παρεμβάσεων σε κοινοτικό επίπεδο, καθώς και της ένταξης στον κοινωνικό ιστό των α τόμων με ψυχικές διαταραχές.