>> Το τελευταίο διάστημα, κ. Πλατή, γίνεταi πολύς λόγος για την "Πανάκεια" Τι εστί;

- Η "Πανάκεια" είναι μια εταιρείά μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα η οποία ιδρύθηκε με σκοπό την παροχή κοινοτικών υπηρεσιών ψυχικής υγείας σε ενήλικες πάσχοντες από ψυχικές διαταραχές, νοητική υστέρηση και σε παιδιά. Ιδρύθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος "Ψυχαργώς" που όπως γνωρίζετε, στόχο έχει την απoασυλοποίηση των ψυχιατρικών ιδρυμάτων της χώρqς και την κοινωνική επανένταξη των ασθενών.

>> Η αποασυλοποίηση είναι μια μεγάλη κουβέντα, ένας μεγαλόπνοος στόχος ή μια ελληνική ουτοπία;

- Η αποασυλοποίηση είναι στόχος εφικτός, ασφαλώς. Και ο "Ξενώνας" Αρχαγγέλου δεν είναι παρά μια δομή μεταξύ ψυχιατρείου και κοινωνίας. Προετοιμάζει τους ψυχικά ασθενείς και τους βοηθά στην προσαρμογή τους στην ανοικτή κοινωνία, με τελικό στόχο την κοινωνική και επαγγελματική επανένταξή τoυς.

>> Συχνά αναφέρέστε στα ανθρώπινα δικαιώματα των πασχόντων από ψυχικές νόσους. Πιστεύετε ότι είναι εύκολη υπόθεση να αρθεί το κοινωνικό στίγμα;

Ασφαλώς και δεν είναι εύκολη υπόθεση να αρθούν κοινωνικά ταμπού και προκαταλήψεις αιώνων που συνοδεύουν τη ζωή αυτών των ανθρώπων. Αυτό, ακριβώς, εμείς πολεμάμε. Να πείσουμε την κοινωνία ότι οι ψυχικά ασθενείς δεν έχουν μόνο το δικαίωμα της ζωής σε κάποιο άσυλο. Έχουν τα δικαιώματα όλα που απολαμβάνουμε εμείς οι "διαφορετικοί". Παλεύουμε, λοιπόν, να ξεπεράσουμε αυτές τις διακρίσεις σε βάρος τους και με την έννοια αυτή η "Πανάκεια" είναι αποφασιστικός συνήγορός τους.

>> Πρόσφατα άρχισε η λειτουργία του "Ξενώνα" Αρχαγγέλου. Ποιες είναι οι πρώτες εμπειρίες σας;

- Παρ' ότι είναι λίγος ο χρόνος λειτουργίας του "Ξενώνα" - μόλις σαράντα ημέρες - είναι θετικές, κυρίως όμως για τους ενοίκους. Αρκεί να σας πω ότι ορισμένοι με 20-30 χρόνια εγκλεισμού σε ψυχιατρεία, δείχνουν, σ' αυτό το διάστημα, ενθαρρυντικά σημεία προσαρμογής στο νέο τους περιβάλλον. Και αυτό φαίνεται στις καθημερινές εξόδους τους, όταν έρχονται σ' επαφή με τους μόνιμους κατοίκους. Για το Ξενώνα και τον Αρχάγγελο λένε, "είναι το σπίτι μας".

>> Αλήθεια, ποια υπήρξε η υποδοχή των πρώτων ενοίκων του από την κοινωνία του Αρχαγγέλου;

- Πολύ ενθαρρυντική για την προσπάθεια που αναλάβαμε. Και αυτοί που είχαν, αρχικώς, διατυπώσει κάποιες αντιρρήσεις διαπιστώνουν σήμερα ότι δεν είναι οι "επικίνδυνοι τρελοί", όπως διέδιδαν κάποιοι, σκοπίμως. Έχουν αντιληφθεί ότι απλώς είναι "διαφορετικοί" και δεν είναι άνευ αξίας το γεγονός ότί οι γείτονες του Ξενώνα, μας βοηθούν σήμερα.

Και από τη Δημοτική Αρχή; Διότι, είναι γνωστό, είχε εκφράσει την αντίθεση της σ' αυτή σας την πρωτοβουλία.

-Θα έλεγα ότι υπάρχει στάση αποδοχής. Πιστεύω ότι όσοι υπήρξαν αρνητικοί στη λειτουργία του "Ξενώνα, από το Δημοτικό Συμβούλιο σήμερα θ' αναγνωρίζουν - ενδόμυχα, έστω ότι πήραν λάθος θέση.

>> Πόσο σοβαρό είναι σήμερα το πρόβλημα των ψυχικών νόσων στην περιοχή μας;

- Είναι δύσκολο να προσεγγίσει κανείς το μέγεθος του προβλήματος, γιατί δεν υπάρχόυν ακριβή στοιχεία. Από την εμπειρία, όμως, προκύπτει ότι οι πάσχοντες από διάφορες ψυχικές νόσους που καταφεύγουν σε ψυχολόγους ή ψυχιάτρους κυμαίνονται στο 10% του συνολικού πληθυσμού. Και, δυστυχώς, η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας προβλέπει ότι το έτος 2020 το ποσοστό αυτό θα υπερβεί το 20%.

>> Ποίους θεωρείτε ως τους σημαντικότερους παράγοντες για την εμφάνιση κάποιας ψυχικής διαταραχής;

- Κατ' αρχήν σημαντικό ρόλο παίζει η κληροvομικοτητα. Έπειτα, οι οικογένειες χωρίς ισχυρούς δεσμούς μεταξύ των μελών τους, η έκπτωση των ηθικών αρχών και αξιών, η έλλειψη διαλόγου μεταξύ των μελών μιας οικογένειας, ο ανταγωνισμός μεταξύ των ατόμων της σύγχρονης κοινωνίας και τα προβλήματα της καθημερινότητας που προκαλούν έντονο στρες, όπως η διαβίωση, η φτώχεια, η ανεργία, κλπ., είναι επίσης, σοβαροί επιβαρυντικοί παράγovτες.

>> Η ευρεία διάδοση και χρήση ναρκωτικών ουσιών πόσο επηρεάζει;

- Υπάρχει, εδώ, μια αμφίδρομη σχέση.

Τα ψυχολογικά προβλήματα οδηγούν σε πάμπολλες περιπτώσεις στη χρήση ναρκωτικών και αντιστρόφως: η χρήση ναρκωτικών συνοδεύεται από ψυχικές διαταραχές όχι μόνο για τους χρήστες, αλλά και για τις οικογένειές τους. Η "Πανάκεια" φιλοδοξεί και σ' αυτόν τον ευαίσθητο χώρο να στήσει "γέφυρες" επικοινωνίας με την πολιτεία, και κυρίως με τους πολίτες εκείνους που γνωρίζουν ότι μέλη των οικογενειών τους είναι χρήστες ναρκωτικών, αλλά δεν γνωρίζουν πως να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα, πως να συμπεριφερθούν. Ή είναι αλκοολικοί μια σοβαρή υπόθεση επίσης.

>> Ποίο είναι το επόμενο βήμα της "Πανάκεια";

- Η συνεχής ενημέρωση των πολιτών που σας προανέφερα και η δημιουργία ενός Συμβουλευτικού Σταθμού είναι μεταξύ των πρώτων άμεσων στόχων της "Πανάκεια". Η αξιοποίηση, επίσης, προγραμμάτων για άτομα με ειδικές ανάγκες. Θέλουμε να έχουμε μια ουσιαστική κοινωνική παρέμβαση, που πιστεύω, πρέπει να ξεκινά από το σχολείο, ν' αγκαλιάζει τους έφηβους και να ολοκληρώνεται με τη συστηματική ενημέρωση των μεγάλων για τα σύγχρονα κοινωνικά προβλήματα που γεννούν και τις ψυχικές νόσους. Η γνώση είναι αντίδοτο και σ' αυτή την περίπτωση.