O πόνος και η δυστυχία που προκαλούν οι ψυχικές διαταραχές δεν είναι δυνατόν να αποδοθεί με αριθμούς. Σε όλον τον κόσμο 121 εκατομμύρια άνθρωποι υποφέρουν από κατάθλιψη, 70 εκατομμύρια από προβλήματα που έχουν σχέση με το αλκοόλ, 24 εκατομμύρια από σχιζοφρένια και 37 εκατομμύρια από άνοια. Εντούτοις, μέχρι την περασμένη δεκαετία λόγω άλλων προτεραιοτήτων στην υγεία, αλλά και λόγω έλλειψης ακριβέστερων μεθόδων εκτίμησης της επιβάρυνσης των ψυχικών διαταραχών, αυτή η δυστυχία τόσων εκατομμυρίων, καθώς και των οικογενειών τους, παρέμενε απαρατήρητη.

Αρκετές εξελίξεις, όμως, έχουν κάνει την κοινή γνώμη να συνειδητοποιήσει αυτή τη σημαντική υποτίμηση της επιβάρυνσης των ψυχικών διαταραχών. Σε αυτό βοήθησε η έκδοση της Έκθεσης για την Παγκόσμια ανάπτυξη: επενδύοντας στην υγεία και η ατόμων να φθάνει σε ηλικίες που είναι ευπαθείς στις ψυχικές διαταραχές. Το προσδόκιμο ζωής ατόμων με ψυχικές διαταραχές αναμένεται να αυξηθεί και η βαθμιαία αύξηση του προσδόκιμου ζωής του γενικού πληθυσμού αναμένεται να έχει ως αποτέλεσμα μεγαλύτερους αριθμούς ηλικιωμένων με κατάθλιψη και άνοια.

Άλλοι λόγοι που είναι δυνατόν να προκαλέσουν αύξηση της επιβάρυνσης των ψυχικών διαταραχών είναι η ταχεία αστικοποίηση, οι συγκρούσεις, οι καταστροφές και οι μακροοικονομικές αλλαγές η αστικοποίηση που ακολουθείται από αυξημένη έλλειψη στέγης, φτώχειας, έλλειψη ζωτικού χώρου, υψηλότερα επίπεδα μόλυνσης, διάλυση των οικογενειών και απώλεια κοινωνικής στήριξης. Όλα αυτά αποτελούν παράγοντες κινδύνου για τις ψυχικές διαταραχές.

Όλο και περισσότεροι άνθρωποι σε όλον τον κόσμο εκτίθενται σε ένοπλες συγκρούσεις, κοινωνικές αναταραχές και καταστροφές που καταλήγουν σε εκτοπίσεις, έλλειψη στέγης και φτώχειας. Τα άτομα τα οποία εκτίθενται σε βία είναι πιθανότερο από 'τι άλλοι να υποφέρουν αλλά και σε εκείνες με υψηλό, στιγματισμός των ατόμων με ψυχικές διαταραχές δεν έχει πάψει καθ' όλη την ιστορική περίοδο.

Εκδηλώνεται ως προκατάληψη, στερεοτυπική αντιμετώπιση, φόβος, ντροπή, θυμός, απόρριψη ή αποφυγή. Οι άνθρωποι που υποφέρουν από ψυχικές διαταραχές υφίστανται παραβιάσεις των βασικών ανθρώπινων δικαιωμάτων και ελευθεριών τους, όπως και αρνήσεις να ασκήσουν τα κοινωνικά, πολιτικά και οικονομικά δικαιώματά τους και στα ιδρύματα και στην κοινότητα.

Η σωματική, σεξουαλική και ψυχολογική κακομεταχείριση είναι καθημερινές εμπειρίες για τα άτομα με ψυχικές διαταραχές. Αντιμετωπίζουν την απόρριψη, την άδικη άρνηση να εργαστούν και διακρίσεις ως προς την πρόσβασή τους σε υπηρεσίες, στην ασφάλιση και στη στέγαση. Μεγάλο μέρος όλων αυτών δεν δηλώνεται πουθενά και επομένως η επιβάρυνση δεν ποσοτικοποιείται.